A
Aanwijzing (van de gezinsvoogd)
Dit is een beslissing van de gezinsvoogd die in een brief aan je ouders en/of jou is meegedeeld.
Adoptie
Adoptie betekent dat een kind door een uitspraak van de rechter nieuwe ouders krijgt.
Advocaat
Een advocaat is iemand die speciaal is opgeleid om mensen te helpen die problemen hebben op het gebied van het recht.
Afstamming
Afstamming houdt in dat je mag weten van wie je afstamt, dus wie je ouders zijn en van wie zij weer kinderen zijn.
Afstand
Afstand betekent dat een ouder afstand doet van zijn plicht om zelf voor zijn kind te zorgen en het op te voeden.
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK)
Hier kun je terecht als je vragen hebt over kindermishandeling of als je denkt dat een kind in je omgeving wordt mishandeld.
B
Bureau Jeugdzorg (BJZ)
Hier kun je terecht als je je zorgen maakt over een vriendje of vriendinnetje, of als je zelf hulp nodig hebt. Bureau Jeugdzorg helpt kinderen en jongeren tot 18 jaar bij het opgroeien, en ouders bij het opvoeden.
C
Coördinator Taakstraffen
Een coördinator taakstraffen begeleidt je tijdens je taakstraf en controleert ook of je je aan de afspraken houdt. Bij deze persoon kun je ook terecht als je problemen of vragen hebt tijdens je taakstraf.
Co-ouderschap
Soms lukt het ouders afspraken te maken over co-ouderschap. Dat betekent dat ze afspreken dat zij evenveel voor jou en je eventuele zussen of broers blijven zorgen. Ze blijven beiden evenveel bij je betrokken.
D
Detentie
Als je met de politie in aanraking bent gekomen kan de rechter je veroordelen tot jeugddetentie. Maximaal 1 jaar als je tussen de 12 en 15 jaar bent en maximaal 2 jaar als je 16 of 17 jaar bent. Je kan tot jeugddetentie worden veroordeeld als je een zeer ernstig strafbaar feit hebt gepleegd. Bijvoorbeeld een overval met geweld of als je iemand hebt neergestoken.
G
Gesloten jeugdzorg
Sommige jongeren hebben ernstige gedragsproblemen dat ze een gevaar vormen voor zichzelf of voor anderen. Dan is het nodig om hen in een gesloten omgeving hulp te bieden. Die hulp krijgen ze in instellingen voor gesloten jeugdzorg. Dit is een vorm van hulp voor jongeren tot 21 jaar.
Gezinsvoogd
Een persoon die erop toeziet dat het goed gaat met jou en zorgt dat je ouders hulp krijgen bij het opvoeden.
Griffier
De griffier ondersteunt de rechters tijdens de rechtszaak en helpt bij het schrijven van het vonnis (de uitspraak van de rechter). De griffier houdt tijdens de zitting bij wat er gezegd wordt en maakt daar aantekening van.
H
Halt
Staat voor Het ALTernatief. Jongeren van 12 tot 18 jaar die zich schuldig maken aan vandalisme, schoolverzuim of kleine diefstallen kunnen worden doorgestuurd naar Halt. Halt is een organisatie die is opgericht om jongeren te laten leren van hun fouten. Ze krijgen de mogelijkheid de schade die ze hebben aangericht te herstellen, bijvoorbeeld door graffiti van de muren te halen of de schade te vergoeden. Ook kunnen ze een cursus gaan volgen.
Hof
Een rechter die bij een (gerechts)hof werkt, noemen we een raadsheer, ook als het een vrouw is. Hij behandelt zaken in hoger beroep. Dat wil zeggen dat hij nog een keer naar een zaak kijkt, nadat een andere rechter dat ook al heeft gedaan. Raadsheren behandelen zaken meestal met z’n drieën. De uitspraak van een gerechtshof heet een arrest.
Hoger beroep
Als je het niet eens bent met de beslissing van de rechter, kun je aan een andere rechter vragen nogmaals naar jouw zaak te kijken en opnieuw een beslissing te nemen. Dan ga je in hoger beroep. Deze zaken worden behandeld door het hof.
Hoorrecht (van kinderen)
Het recht van kinderen van twaalf jaar en ouder om in bepaalde gevallen hun mening te geven aan de rechter.
J
Jeugddetentie
Als je met de politie in aanraking bent gekomen kan de rechter je veroordelen tot jeugddetentie. Maximaal 1 jaar als je tussen de 12 en 15 jaar bent en maximaal 2 jaar als je 16 of 17 jaar bent. Je kan tot jeugddetentie worden veroordeeld als je een zeer ernstig strafbaar feit hebt gepleegd. Bijvoorbeeld een overval met geweld of als je iemand hebt neergestoken.
Jeugdreclassering
De jeugdreclassering begeleidt jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met de politie in aanraking zijn gekomen en een proces verbaal hebben gekregen. Bijvoorbeeld bij diefstal, geweldsdelicten of vernielingen. Voor elke jongere wordt een op maat gesneden begeleidingsplan gemaakt met als belangrijkste doel te voorkomen dat de hij opnieuw strafbare feiten pleegt.
K
Kinder- en Jongerenrechtswinkel
Hier kunnen kinderen en jongeren heen gaan als ze hulp en advies nodig hebben bij vragen over rechten en wetten.
Kinderrechter
De rechter die een beslissing moet nemen over het probleem dat aan hem of haar wordt voorgelegd. Dit probleem heeft altijd met een kind te maken.
L
Leerplicht
Tot je 16e jaar ben je volledig leerplichtig. Daarna geldt de kwalificatieplicht. Dit houdt in dat alle jongeren tot hun 18e verjaardag onderwijs moeten volgen, tenzij ze een startkwalificatie hebben. Een startkwalificatie is een havo-, vwo- of mbo niveau 2-diploma. De kwalificatieplicht is bedoeld om schooluitval te voorkomen en jou een goede kans te geven op de arbeidsmarkt. Als je spijbelt, overtreed je de wet en ben je strafbaar. De school moet in de gaten houden wie spijbelt en dat doorgeven aan de leerplichtambtenaar van de gemeente. De leerplichtambtenaar kan daarover een proces-verbaal opmaken.
Leerstraf
Als je een leerstraf krijgt moet je verplicht een cursus gaan volgen. Je leert dan om te gaan met dingen waar je moeite mee hebt. Wat voor soort cursus je krijgt, hangt af van wat je gedaan hebt. Bijvoorbeeld: Hoe leer ik rekening houden met gevoelens van anderen? Of: Hoe kan ik beter omgaan met alcohol?
M
Maatregel van Kinderbescherming
De rechter kan drie maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat problemen in de opvoeding worden opgelost. De ondertoezichtstelling komt het meeste voor. De andere maatregelen zijn ontheffing van het ouderlijk gezag en ontzetting uit het ouderlijk gezag.
Machtiging tot uithuisplaatsing
De schriftelijke toestemming van de kinderechter om een kind uit huis te plaatsen.
Mediator
Als je ouders uit elkaar gaan, is er een rechter betrokken bij het nemen van beslissingen over jou. Nu zal de rechter niet zomaar een besluit over jou nemen. Hij kan je ouders eerst naar iemand sturen die tussen hen gaat bemiddelen, dit is een mediator.
Meerderjarig
Iedereen die 18 jaar of ouder is. Ook iedereen die getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft is meerderjarig.
Minderjarig
Iedereen die jonger dan 18 jaar is, die niet getrouwd is en geen geregistreerd partnerschap heeft.
O
Officier van justitie
De officier van justitie werkt bij het Openbaar Ministerie. Dat is de organisatie die bepaalt of jij voor de rechter moet komen. Hij moet er ook voor zorgen dat de politie zich tijdens het onderzoek naar een verdachte van een strafbaar feit aan de regels in de wet houdt. De officier kan zelf ook straffen opleggen, zoals een taakstraf. Dat heet een transactie.
Omgangsregeling
Als je ouders uit elkaar gaan beslist de rechter hoe vaak jij je vader of moeder bij wie je niet woont ziet. Dit is een omgangsregeling.
Ondertoezichtstelling (OTS)
Een beslissing van de rechter waardoor het gezag van je ouders/verzorgers wordt beperkt. Bij een OTS wijst de rechter een gezinsvoogd aan die gaat helpen bij je opvoeding.
Ontheffing van het ouderlijk gezag
Als het echt heel slecht gaat thuis en je ouders niet meer voor je kunnen zorgen, kan de rechter beslissen je ouders te ontheffen van het ouderlijk gezag. Dat betekent dat iemand anders een tijdje alle beslissingen neemt die voor jouw opvoeding belangrijk zijn. Meestal is dat iemand van Bureau Jeugdzorg. Jij gaat ondertussen naar een pleeggezin of een tehuis. Je ouders hebben dan niets meer over jou te zeggen, maar ze worden wel zoveel mogelijk bij jou betrokken en ze mogen meestal ook op bezoek komen. Na verloop van tijd kunnen je ouders aan de rechter vragen of zij weer het gezag over jou mogen hebben. Als je 12 jaar of ouder bent, zal de rechter ook aan jou vragen wat je er van vindt.
Ontzetting uit het ouderlijk gezag
De rechter kan je ouders uit het ouderlijk gezag ontzetten. Bureau Jeugdzorg krijgt dan meestal het gezag over jou. Jij gaat wonen bij een pleeggezin of in een tehuis. Je ouders hebben dan geen verantwoordelijkheid meer voor jouw opvoeding.
Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie (OM) zorgt ervoor dat iemand die een strafbaar feit heeft gepleegd voor de rechter komt. De officier van justitie treedt op bij de rechtbank namens het OM.
Ouderlijk gezag
Het gezag dat je ouders hebben over jou. Dat betekent dat zij belangrijke beslissen mogen nemen, zoals waar jij woont en naar welke school je gaat. Meestal hebben je ouders samen het gezag en soms heeft één van je ouders het gezag.
P
PIJ-maatregel
Als je een zwaar geweldsdelict of zedendelict hebt gepleegd en de rechter vindt dat jouw gedrag voortkomt uit een gedrags- of ontwikkelingsstoornis of een psychische aandoening, dan kan hij/zij je een PIJ-maatregel opleggen. Dit is een Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen. Je wordt dan minimaal twee jaar lang behandeld in een jeugdinrichting. Daarna wordt bekeken of je weer terug kunt keren in de samenleving. Als het nodig is kan de PIJ-maatregel tot twee keer verlengd worden met twee jaar.
Pleeggezin
Een gezin dat voor een kind zorgt als de eigen ouders dat niet kunnen. Soms is dat voor korte tijd, soms tot het kind 18 jaar is.
Proces-verbaal
In het proces-verbaal staat wat je hebt gedaan, wanneer, waar en soms ook waarom. De politie stuurt dat verbaal op naar de Raad voor de kinderbescherming, en naar de officier van justitie van het Openbaar Ministerie.
R
Raadsonderzoeker
Een raadsonderzoeker is iemand die namens de Raad voor de Kinderbescherming onderzoek doet. Als je problemen hebt dan kijkt hij of zij wat de problemen zijn en hoe die opgelost kunnen worden. De Raadsonderzoeker praat met je ouders, met jou en met mensen uit je omgeving. Bijvoorbeeld met je huisarts of mensen van je school.
Raadsrapport
Van het raadsonderzoek wordt een verslag (rapport) gemaakt. In dit rapport staat wat de Raad vindt van de situatie, maar ook wat jouw eigen verhaal is en wat er volgens de mensen uit jouw omgeving aan de hand is. De raadsonderzoeker bespreekt het rapport met jou en je ouders. Daarna stuurt de raadsonderzoeker jou en je ouders het rapport toe.
Rechtbank
Bijna alle zaken waar een rechter naar kijkt, komen terecht bij de rechtbank. Het woord rechtbank betekent:
1. het gebouw waarin de rechters werken
2. alle rechters die er werken.
Rechter
Een rechter neemt beslissingen in zaken waarin mensen het niet met elkaar eens zijn. De rechter onderzoekt wat er precies aan de hand is en wat daarover in de wet staat. Op basis daarvan doet hij een uitspraak. Iedereen moet zich aan die uitspraak houden. De rechter bepaalt of iemand schuldig is aan het plegen van een strafbaar feit. De rechter bepaalt ook welke straf iemand krijgt.
Rechter-commissaris
De rechter-commissaris is een speciale rechter die tijdens het onderzoek van politie en Openbaar Ministerie bepaalde beslissingen neemt. Bijvoorbeeld dat er een huiszoeking moet plaatsvinden. De rechter-commissaris kan getuigen en deskundigen horen, en soms ook het slachtoffer. Verder houdt hij de rechten van een verdachte in de gaten. Een verdachte mag bijvoorbeeld niet zomaar gevangen worden gezet. Als iemand wordt gearresteerd moet de rechter-commissaris binnen drie dagen bepalen of iemand moet worden vastgehouden of voorlopig naar huis mag.
Rechtszitting
Een bijeenkomst in de rechtbank waar je ouders en advocaten samen praten en de rechter een beslissing neemt.
S
Screening
Screening betekent dat onderzocht wordt of mensen die graag voor een kind van een ander willen zorgen daarvoor geschikt zijn. Dit geldt voor mensen die pleegouder willen worden en voor mensen die adoptieouder willen worden.
T
Taakstraf
Een straf die bestaat uit het verrichten van een opgelegde taak. Je moet gedurende een bepaalde tijd onbetaald werk verrichten, zoals onderhoudswerk of schoonmaken (werkstraf) of een cursus volgen om je gedrag te beïnvloeden, bijvoorbeeld een training voor je sociale vaardigheden (leerstraf). Het uitgangspunt van een taakstraf is dat het nuttig is voor de samenleving en dat je er iets van leert.
V
Vertrouwenspersoon
Iemand die je kent en vertrouwt. Je kunt aan de rechter vragen of deze persoon bij het gesprek kan zijn als je door de rechter wordt gehoord.
Voogd
Degene die door de rechter is benoemd om het gezag over jou uit te oefenen als je ouders het gezag niet meer hebben.
Voorlopige hechtenis
Je bent door de politie opgepakt en wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit. Totdat de rechter uitspraak doet, kan het zijn dat je in een jeugdinrichting moet verblijven. Dit noemen we voorlopige hechtenis.
W
Werkstraf
Als je een werkstraf krijgt moet je iets gaan doen wat goed is voor anderen of voor de maatschappij. Bijvoorbeeld: schoonmaken in een ziekenhuis, het afwassen in de keuken van een verzorgingstehuis of het verwijderen van graffiti. Even voor de duidelijkheid: voor een werkstraf krijg je niet betaald. Het is tenslotte een straf.
Wet
Officiële regels waaraan iedereen in Nederland zich moet houden.